۱۹ژوئیه ۲۰۲۵ - بر اساس یک مطالعه‌ ی گسترده که در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است، استفاده از داروهای تحریک‌ کننده گیرندهGLP-1 - به ‌ویژه سماگلوتاید (semaglutide) و تیرزپاتاید(tirzepatide) - علاوه بر کنترل قند خون، ممکن است فواید محافظتی بیشتری برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲و چاق داشته باشد. در این تحقیق که به رهبری دکتر هوآن ‌تانگ لین از بخش بیهوشی بیمارستان چانگ گونگ در تایوان انجام شد، رابطه ی مصرف این داروها را با کاهش خطر زوال عقل، سکته مغزی و مرگ از همه علل بررسی گردید.

در این مطالعه، اطلاعات بیش از ۶۰۸۶۰ فرد بالای ۴۰سال از پایگاهTriNetX  ایالات متحده بین دسامبر ۲۰۱۷ تا ژوئن ۲۰۲۴ بررسی شد؛ همه ی شرکت‌ کنندگان چاق‌ و دارای دیابت نوع ۲ بوده، اما سابقه بیماری ‌های مغزی یا عصبی نداشتند. شرکت ‌کنندگان به دو گروه مساوی تقسیم شدند: گروه تحت درمان با سماگلوتاید یا تیرزپاتاید، و گروه دیگر با سایر داروهای ضد دیابت غیر از GLP-1RAها تحت درمان بودند.

یافته ‌های اصلی این مطالعه به شرح زیر است:

· خطر زوال عقل در گروه دریافت ‌کننده ی GLP-1RA،37 درصد کمتر بود.

· خطر سکته مغزی در گروه GLP-1RA، 19 درصد کاهش یافت.

· میزان مرگ ‌و میر کلی ۳۰ درصد کمتر بود.

· تفاوت چشمگیری در نرخ بروز بیماری پارکینسون یا خونریزی مغزی بین دو گروه وجود نداشت.

· افراد بالای ۶۰ سال بیشترین فایده را دریافت کردند.

· زنان پاسخ درمانی بهتری نسبت به مردان نشان دادند.

· افراد با شاخص توده بدنی بین ۳۰ تا ۴۰ از مزایای درمان بیشتری برخوردار بودند.

· این نتایج نشان‌ دهنده ‌ی خواص محافظت‌ کننده عصبی داروهای GLP-1RA فراتر از فواید متابولیک و قلبی‌ عروقی آن‌ ها می باشد.

با وجود شواهد امیدوار کننده، نویسندگان هشدار دادند که این داده‌ها صرفاً مشاهداتی هستند. عوامل مختل ‌کننده مانند ضعف جسمانی یا پایبندی بیماران به مصرف داروها کاملاً کنترل نشده و نبود داده‌ هایی مثل تصویربرداری عصبی یا نشانگرهای زیستی، دقت نتیجه ‌گیری را محدود می ‌کند. همچنین، استفاده واقعی و دوز مصرفی داروها تأیید نشده است.

با این حال، مطالعه ی حاضر نشان داد که سماگلوتاید و تیرزپاتاید می ‌توانند نقش مهمی در کاهش خطرات بلند مدت مغزی و عصبی در جمعیت پرریسک داشته باشند. نویسندگان توصیه کردند که در آینده، کارآزمایی ‌های بالینی تصادفی با تست ‌های شناختی، تصویربرداری مغزی، و بررسی ‌های دقیق سلامت جسمی انجام شود.

محققان نتیجه ‌گیری کردند که «این یافته ‌ها بر شواهد فزاینده ‌ای اضافه شدند که نشان می‌ دهند داروهای گیرندهGLP-1  مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید، علاوه بر کنترل قند خون، ممکن است نقش مهمی در حفظ سلامت شناختی و عصبی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲و چاقی ایفا کنند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/semaglutide-and-tirzepatide-may-lower-dementia-stroke-and-death-risk-in-diabetic-patients-with-obesity-study-152018